Share this page
Om het verhaal van een stad te vertellen aan de hand van archeologische vondsten, vraagt om verbeeldingskracht. En daar spreek ik de lezer of luisteraar van de stadswandeling op aan. Ik zoek de stem van de stad, van de kogge, een vergeten steeg of gesloopte stadspoort. Zo probeer ik de geschiedenis van Kampen tot leven te weken.
Schrijver Bas Steman heeft een zestal boeken op zijn naam staan, waaronder een belevingsbiografie over (en met) Ramses Shaffy. Zijn recentste roman is ‘De Lafaard’; een plattelandsepos over twee broers die altijd op de ouderlijke boerderij in Oost-Nederland zijn blijven wonen. Ze kunnen moeilijk meegaan met de moderne tijd. Ze delen lief en leed met elkaar, behalve hun oorlogsverleden. ‘Het is een humoristisch, melancholisch en poëtisch boek, over de verwording van het platteland, maar ook over dat onze ouders en grootouders liever niet spraken over de oorlog. Niet over wat er echt gebeurd is. Mijn romans gaan vaak over verlangen, schoonheid en over wat voorbijgaat.’
Zijn bekendste werk is de roman ‘Morgan, een liefde’ (2018). Daarmee was hij veelvuldig op radio en televisie. Adriaan van Dis roemde dit ontroerende en onnavolgbare verhaal over de liefde van een parachutist die sneuvelt bij de slag om Arnhem. De roman kreeg prachtige recensies en kent een veertiende druk. ‘Vooral het ongrijpbare, wat controversiële onderliggende verhaal en de diepe liefde blijven lezers ontroeren,’ zegt Steman:
‘Het was best gewaagd dit boek te schrijven en nu is het een ‘everseller’, zoals dat heet. De uitzending bij De Verwondering vorig jaar maakte veel los. Het boek is bijna zeven jaar oud en ik word er nog wekelijks op aangesproken.’
De laatste jaren wordt zijn poëtische pen veel gevraagd om verhalen te vertellen van een steden en een tentoonstellingen in een museum, zoals voor de Stevenskerk in Nijmegen en Oorlogsmuseum Overloon. In 2020 schreef hij voor de nationale herdenking in Wageningen de tekst voor het Vrijheidsvuur en hij creëerde ‘Suelle’, de hanzegeschiedenis van Zwolle voor de Hanze Experience die afgelopen jaar te zien was in het Academiehuis. Recent is bij Oosterbeek een audiotoer van hem onthuld over de ontsnapping van Britse militairen over de Rijn in september 1944.
‘Geschiedenis heeft altijd mijn interesse. Voor Omroep Gelderland maak ik een geschiedenisprogramma ‘Ridders van Gelre’. Het gaat te vaak over de geschiedenis van Holland. Is ook mooi, maar het vertelt een ander verhaal dan het onze, hier, in het oosten. De middeleeuwen waren hier bijvoorbeeld een economische en culturele bloeitijd en de Tachtigjarige Oorlog werd hier uitgevochten. Je verhaal kennen, de geschiedenis van je omgeving, laat je met andere ogen naar jezelf kijken, naar je afkomst, naar het verhaal waarin je woont. Dat ik een mooie oude stad als Kampen in de ziel mag kijken en in verhalen mag vatten, dat is een eervolle taak.’
In de tien kleine Kamper-verhalen die hij heeft geschreven speelt hij met de taal en perspectieven, waardoor de geschiedenis van de stad op een verrassende manier tot leven komt: ‘Ik ben een kunstenaar, een schrijver. Verwacht bij mij geen wikipedia-teksten.’