Molen De Valk in Zalk staat er al sinds 1860 en is samen met de kerktoren beeldbepalend voor het dorp. Zalk ligt in de gemeente Kampen, aan de IJssel. De werkende korenmolen wordt elke zaterdag opengesteld door vrijwillige molenaars.
Molen De Valk in Zalk staat er al sinds 1860 en is samen met de kerktoren beeldbepalend voor het dorp. Zalk ligt in de gemeente Kampen, aan de IJssel. De werkende korenmolen wordt elke zaterdag opengesteld door vrijwillige molenaars.
Molen De Valk is in 1860 gebouwd als koren- en pelmolen, in opdracht van molenaar Van Raalte. Vijftien jaar later, in 1875, ruilde Van Raalte de molen met molenaar Kok uit Brunnepe. Kok was er niet lang eigenaar van: in 1880 werd De Valk eigendom van de familie Van Beekhuizen, die de molen ruim een eeuw in haar bezit hield. De laatste molenaar Van Beekhuizen maalde tot kort na de Tweede Wereldoorlog, waarna de molen stilstond en als opslag- en productieruimte diende voor de fouragehandel van de familie.
Begin jaren tachtig werd De Valk gerestaureerd. Het gevlucht, het riet, de staartconstructie en de stelling werden opgeknapt en de schuren rondom de molen werden afgebroken. Sindsdien wordt de molen in bedrijf gehouden door vrijwillige molenaars, die De Valk in Zalk elke zaterdag openstellen voor bezoekers.
De Valk telt drie zolders. Op de meelzolder, de laagste verdieping, wordt het gemalen meel in zakken opgevangen en gecontroleerd op fijnheid en temperatuur. Vanaf de meelzolder is de stelling bereikbaar, zodat de molenaar bij het vangtouw kan om de molen stil te zetten. Daarboven bevindt zich de steenzolder, waar het maalkoppel staat: één paar maalstenen, bestaande uit een liggende steen en een draaiende loper. Door de loper over de ligger te laten draaien wordt het graan fijngemalen. Wanneer de stenen door slijtage bot worden, 'billen' de molenaars ze opnieuw: met bilhamers tikken zij een dieper patroon in de stenen om het snijvermogen te herstellen.
Op de luizolder bevindt zich het luiwerk, waarmee graanzakken via wind of handkracht omhoog worden gehesen. Helemaal bovenin zit de kap, die volledig ronddraait om de wieken in de wind te zetten. De kap rust op rollen in houten neuten bovenop de molenromp, waardoor het kruien soepel gaat. De molen is uitgerust met het Oudhollandse wieksysteem met windborden en zeilen, met Brunia-roeden van 22,20 meter. Bij te hoge windsnelheid rollen de molenaars een deel van de zeilen op, een handeling die 'zwichten' heet.
Sinds oktober 2022 is er in de molen een kleine streekwinkel. Het assortiment bestaat uit vers gemalen meelproducten: volkorenmeel, tarwebloem, speltmeel, speltbloem, roggemeel, boekweitmeel en geplette granen, aangevuld met zemelen, pannenkoekenmeel en verschillende broodmixen. Daarnaast zijn er cakemixen, een speculaasmix in de wintermaanden en diverse ansichtkaarten van Zalk. Grotere hoeveelheden boven de 25 kilogram kunnen twee weken van tevoren worden besteld via e-mail.
Molen De Valk in Zalk is buiten de reguliere openingstijden op afspraak te bezoeken met groepen. De molenaars verzorgen rondleidingen en laten zien hoe het proces van graan naar meel verloopt. Bruidsparen kunnen een afspraak maken om de molen als locatie voor een fotoreportage te gebruiken.
