Bij Quintus vind je vijf kunstdisciplines onder één dak: muziek, (beeldende) kunst & ambacht, dans, theater en (spelen met) taal. Maar de naam Quintus verwijst bovenal naar de vijfde bestemming die het historische pand aan de Vloeddijk 38 in Kampen kreeg met de komst van het kunstencentrum in 2002. Een rijke geschiedenis die terugvoert naar de veertiende eeuw!
Tussen 1375 en 1475 wordt Kampen fors uitgebreid door bebouwing van het gebied tussen Vloeddijk en Ebbingestraten. Op de locatie van het huidige Quintus staat dan het huis van Sint Catharina. De zusters die er wonen krijgen in 1455 toestemming om toe te treden tot de orde van Sint Bregitta (Bregitta van Zweden, 1303-1373). Bijzonder binnen dit Bregittenklooster voor die tijd: er leven zowel mannen als vrouwen! Tijdens de Reformatie heeft het klooster te lijden onder plundering en vandalisme en wordt uiteindelijk deels gesloopt.
Foto-onderschrift:
Afbeelding van de overgebleven gebouwen van het Bregittenklooster na de Reformatie op de kaart van P. Wtenwael, 1598. Op de plaats van de voormalige kerk, het Bregittenplein, staan houten rekken waarop laken wordt gedroogd. Kopergravure. Collectie SNS Historisch Centrum / Frans Walkate Archief
In 1625 wordt het resterende kloostergebouw ingericht als werkhuis voor zo’n 50 tot 120 arme kinderen die spinnen en weven voor de kost en soms ook voor de inwoning want een deel verblijft vermoedelijk intern. De urgentie van extra kinderopvang wordt vergroot door de pestepidemie van 1623-1627. Het interieur wordt daarom ingrijpend aangepast.
Foto-onderschrift:
De voormalige kloostervleugel aan de Vloeddijk, afgebroken ten behoeve van de nieuwbouw in 1889. De middeleeuwse opzet is nog goed herkenbaar met het weeshuispoortje in zijn oude hoedanigheid. Foto: collectie SNS Historisch Centrum / Frans Walkate Archief
Vanaf 1920 verhuizen de wezen naar het Grootburgerweeshuis aan de Cellebroedersweg om plaats te maken voor de ‘Scholen voor Verlofsofficieren der Infanterie’. Het complex aan de Vloeddijk ondergaat een grondige aanpassing. In 1926 wordt het gebouw, dat plaats biedt aan 200 leerlingen, heropend. Vier jaar later doet de ‘School voor Reserveofficieren der Militaire Administratie’, vallend onder het SROI, zijn intrede. In de oorlogsjaren is de leegstaande kazerne het onderkomen van de bezetter. Als de laatste Duitser op 17 april 1945 uit Kampen vertrekt, nemen de Binnenlandse Strijdkrachten de Kamper kazernes weer in gebruik. Tot 1973 fungeert de Vloeddijkkazerne als legeringslocatie voor de COAK (Centrale Opleiding Administratief Kader).
Foto-onderschrift:
Diner met leerlingen van de SROI, jaren dertig. In deze ruimte is tegenwoordig de danszaal van Quintus te vinden. Foto: collectie SNS Historisch Centrum / Frans Walkate Archief Kampen.
Na het vertrek van het Kamper garnizoen wordt driftig gezocht naar een nieuwe functie voor het leegstaande complex. Een invulling dient zich aan als Kampen vestigingsplaats wordt voor twee nieuwe hogescholen. Op 1 augustus 1978 strijkt de Kunstacademie neer in de Van Heutszkazerne en de Expressieacademie in de voormalige kazerne aan de Vloeddijk 38. 1981 start de gedaanteverwisseling van Vloeddijkkazerne tot theaterschool. Er komen diverse studio’s en zelfs een minitheater. Meest ingrijpend en zichtbaar zijn de verbouwingen aan de achterzijde en de kant van het voormalige Bregittenplein. Het historische gebouw blijkt bijzonder inspirerend, want in het Zwarte Theater op de zolder trekken gedenkwaardige voorstellingen voorbij.
Foto-onderschrift:
Het trappenhuis van de Expressieacademie, omstreeks 1995.
Foto: René van der Weerd
Eind twintigste eeuw is centralisatie het modewoord. De Expressieacademie - in de tussentijd met enkele andere instellingen gefuseerd tot Hogeschool voor de Kunsten Constantijn Huygens – vertrekt in 1997 met tegenzin en tot verdriet van velen uit Kampen.
In diezelfde periode wordt gezocht naar een gezamenlijk onderkomen voor de Gemeentelijke Muziekschool (opgericht in 1839!) en centrum voor kunstzinnige vorming ’t Speelwerk (opgericht in 1969). Na een fikse verbouwing wordt op 14 september 2002 het nieuwe onderkomen onder de naam Quintus feestelijk geopend.
Uiteindelijk fuseren beide instellingen in 2007 ook op bestuurlijk niveau en is het huidige Quintus een veelzijdig (en sinds 2017 ook zelfstandig!) centrum voor kunst en kunsteducatie. Zo is de kunstzinnige ziel van het complex aan de Vloeddijk 38 nieuw leven ingeblazen.
