Mastenbroek: de oudste polder van Nederland

Woensdag 6 mei 2026 | 46 keer bekeken

Kaarsrechte wegen, weidse vergezichten en een horizon die soms wel vijftien kilometer ver reikt. Mastenbroek is een van de bijzonderste polders van Nederland – en een van de oudste.

Een middeleeuws landschap dat 660 jaar standhield

In 1364 ging bisschop Jan van Arkel van start met iets wat in de Nederlandse geschiedenis zijn weerga niet kent: de ontginning van de Mastenbroekerpolder. Het gebied – ruim 8.600 hectare moerasbos en veen tussen de IJssel, het Zwartewater en de Zuiderzee – werd opgemeten, verdeeld en drooggelegd. De bisschoppelijke landmeter Frederik van Stoeveken sneed het land op de tekentafel in rechthoekige blokken, groef weteringen en legde dijken aan. Het resulteerde in een verkaveling die meer dan 600 jaar standhield.

De ruil met Kampen

Mastenbroek werd niet voor niets aangelegd in 1364. Een jaar eerder had de stad Kampen haar aanspraken op de polder opgegeven – in ruil voor de eilanden in de IJsselmonding die we nu kennen als het Kampereiland. Om de weg daarvoor vrij te maken was in 1362 kasteel Voorst bij Zwolle met de grond gelijkgemaakt – één van de sterkste burchten van het land.

Het kerkje in het midden

Precies in het centrum van de polder, op het kruispunt van de Oude Wetering en de Kamper Wetering, liet bisschop Van Arkel in 1369 een kerk stichten. De landmeter had de polder zo ingedeeld dat de kerk geometrisch in het middelpunt lag. Het laat-gotische kerkje staat er nog altijd. Op een pilaar in het interieur is nog de waterstand te zien van de watersnoodramp van 1825: het water stond toen 1,64 meter hoog in de kerk.

Oorlog en water

Mastenbroek heeft meer tegenslagen verwerkt dan de meeste polders. De zwaarste watersnood was die van 4 en 5 februari 1825. Van september 1944 tot april 1945 zette de Duitse bezetter de polder bewust onder water om de oprukkende geallieerden te hinderen.

Mastenbroek vandaag

De polder is tot op heden agrarisch gebied gebleven. Inwoners hebben zich actief verweerd tegen verstedelijking vanuit Zwolle. Sindsdien is Mastenbroek beschermd als onderdeel van het Nationaal Landschap IJsseldelta. Op heldere dagen zie je aan de ene kant Kampen en IJsselmuiden, aan de andere kant de toren van Hasselt en de skyline van Zwolle.

Wat te doen in Mastenbroek

Het middeleeuwse kerkje bezoeken in het centrum van de polder. Fietsen over de Mastenbroekerdijk. De Bisschopswetering volgen. Het gerestaureerde stoomgemaal bezoeken. En stilstaan bij het uitzicht.

Terug naar het overzicht van alle dorpen en buurtschappen van gemeente Kampen.

Deel deze pagina

facebook logo linkedin logo