Verscholen achter de IJsseldijk, aan de zuidoever van de IJssel, ligt Zalk. Een dorp met een kerktoren uit 1220, een bronzen bever op het kerkplein en een gemeenschapszin die in 2021 landelijk werd bekroond.
Deel deze pagina
Verscholen achter de IJsseldijk, aan de zuidoever van de IJssel, ligt Zalk. Een dorp met een kerktoren uit 1220, een bronzen bever op het kerkplein en een gemeenschapszin die in 2021 landelijk werd bekroond.
Zalk wordt voor het eerst vermeld in 1213, onder de naam Santlike – zandige waterloop. De oudste delen van de kerktoren worden geschat op het laatste kwart van de twaalfde eeuw. Zalk is dus ouder dan het papier waarop het voor het eerst werd opgeschreven.
Het dorp lag lange tijd in de Heerlijkheid Zalk en Veecaten, en werd pas in 2001 onderdeel van de gemeente Kampen. Tot 1937 was er zelfs een zelfstandige gemeente Zalk en Veecaten. Van Veecaten zelf is inmiddels het grootste deel door de IJssel opgeslokt.
Het hart van Zalk is de Sint-Nicolaaskerk, met een romaanse toren die stamt uit omstreeks 1220. Sint Nicolaas was de patroonheilige van zeevaarders en vissers. De toren is al van verre zichtbaar als je over de dijk het dorp nadert.
Het schip en koor dateren uit circa 1400. Naast de kerk staat de Schultekamer, waar vroeger rechtgesproken werd. Tot 1840 stonden ook de resten van kasteel Buckhorst vlak bij het dorp, een voormalig roofridderslot voor het eerst vermeld in 1224.
Op het kerkplein van Zalk staat een bronzen bever. In de herfst van 1826 sloeg een visser bij Zalk op de IJssel een bever dood. Hij dacht met een otter te maken te hebben. Het bleek de laatste bekende wilde bever van Nederland te zijn. Het opgezette dier belandde in het natuurhistorisch museum Natura Docet in Denekamp, waar het nog altijd te zien is.
Klazien Rotstein-van den Brink werd op 13 maart 1919 geboren in Zalk. Ze noemde zichzelf een gewone huisvrouw. Nederland kende haar als Klèùsien uut Zalk – het kruidenvrouwtje dat voor elke kwaal een remedie had.
Haar landelijke doorbraak had ze te danken aan die bever uit 1826. Ze hielp schrijver Jan van den Berg een streekroman te schrijven over de laatste wilde bever. Daarna volgden televisieoptredens in het NCRV-programma Passage, bestsellers en drie boekjes tegelijk in de Libris Top 10. Klazien stierf op 5 juni 1997 in Zwolle.
Opvallend aanwezig in het vlakke landschap staat korenmolen De Valk, een achtkantige stellingmolen uit 1860. Er wordt nog altijd volop graan gemalen. De molen is een van de meest gefotografeerde plekken van Zalk.
In 2021 won Zalk de Nederlandse Dorpsvernieuwingsprijs. Een jaar later volgde zilver bij de Europese Dorpsvernieuwingsprijs. Niet voor grootse bouwprojecten, maar voor gemeenschapskracht. De spil is dorpshuis An der Steege: vergaderruimte, cultureel centrum, sociaal ontmoetingspunt, pakketpunt en camperplaats ineen.
Ten noorden van Zalk ligt het Zalkerbos, beschouwd als een van de beste ooibossen van Nederland. Een harthoutooibos met bijzondere flora: kraailook, slangenlook en kievitsbloem. Het bos maakt deel uit van het Nationaal Landschap IJsseldelta.
De Sint-Nicolaaskerk en het bronzen bevermonument op het kerkplein. Molen De Valk van dichtbij bekijken. Wandelen door het Zalkerbos in de uiterwaarden. Fietsen langs de IJsseldijk. Een bezoek aan dorpshuis An der Steege.
Terug naar het overzicht van alle dorpen en buurtschappen van gemeente Kampen.